Pionieren in participatieland

Voor wie?

  • Burgemeesters
  • Wethouders
  • Gemeentesecretarissen
  • Raadsleden
  • Griffiers

De participatiesamenleving ontwikkelt zich in veel gemeenten in rap tempo. Dat brengt nieuwe uitdagingen, dilemma’s en ervaringen met zich mee. Hoe verbinden we de wereld binnen het gemeentehuis met de ontwikkelingen daarbuiten? Oftewel hoe kunnen gemeenten de representatieve democratie verbinden met de participatieve democratie? Die vragen staan centraal in Pionieren in participatieland, het boek dat het Nederlands Genootschap van Burgemeesters en Berenschot uitgegeven hebben.

Take aways

Hoofdadvies: Ga aan de slag met participatief werken. Je krijgt er hoe dan ook mee te maken. Doe ervaring op en leer / ervaar wat past bij jullie gemeente. Juist nu is er ruimte om te experimenteren.

Participatie, of je het nu wilt of niet, je moet je er als bestuurder mee aan de slag. Dat is de conclusie van een veertigtal gesprekken met ervaringsdeskundigen. Het afgelopen jaar spraken Berenschot-onderzoekers Frederik van Dalfsen en Marijke Synhaeve tientallen burgemeesters en andere betrokkenen bij gemeenten over de ontwikkelende participatiesamenleving. Hoe betrekken gemeentebesturen de inwoners bij ideeën- en besluitvorming? Waar laten gemeenten ontwikkelingen over aan burgers? En slagen gemeenten en betrokken burgers erin om van elkaar te leren en nieuwe stappen te zetten?

Samen met een aantal wetenschappelijke reflecties levert dat in Pionieren in de participatieland een beeld op van een levendige lokale democratie, waar zeker nog niet alles uitontwikkeld is. Er is aandacht voor de uitdagingen en dilemma’s (‘Ik vraag me werkelijk af of Nederlanders wel zoveel tijd en energie over hebben voor de participatiemaatschappij als de overheid kennelijk veronderstelt’), oplossingsrichtingen (‘Het allerbelangrijkste zijn mensen die lef hebben.’) en tips (‘We hebben bestuurders nodig die ruim van geest zijn en van elkaar willen leren.’).

Publicatie Berenschot Pionieren in participatieland- Berenschot 2017

Participatief werken vraagt om zorgvuldig kijken, luisteren en een heldere rolverdeling. Van daaruit bekijk je hoe je participatie kunt toepassen. Vijf concrete adviezen:

1: Start een gesprek, ontwikkel een gezamenlijk referentiekader;

2: Analyseer het vraagstuk;

3: Kom tot de juiste mix van participatieve werkwijzen;

 4: Volg de uit dit boek komende lessenvoor samen denken, samen besluiten en samen doen in de praktijk;

5: Richt een leerarena in.

Lees alle ervaringen